مصاحبه با دکتر سعید عباس بندی مشاهده در قالب پی دی اف چاپ فرستادن به ایمیل

فرصتی دست داد که دفتر نخبگان استان قزوین با جناب آقای دکتر سعید عباس بندی، استاد دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) و محقق برتر چند سال اخیر استان قزوین نشستی صمیمانه داشته باشد. حاصل این نشست گفتگویی است که در ادامه ملاحظه می فرمایید.
لطفا خودتان را معرفی کنید. و در رابطه با سوابق تحصیلی و سوابق کاري خودتان صحبت نماييد؟
-    سعيد عباس بندي متولد 1345 در تهران هستم. اولين فرزند خانواده و داراي 2 برادر و خواهر هستم. حدود 25 سال است که ازدواج کرده ام داراي 2 فرزند مي باشم. همسرم دبير آموزش و پرورش و داراي مدرک کارشناسي شيمي است، دخترم دانشجوي کارشناسي شهرسازي و پسرم کلاس سوم دبستان است. 2 سال آخر متوسطه که مهم ترين سالها بود در دبيرستان شريعتي تهران درس خواندم و 2 سال اول متوسطه را در دبيرستان شيخ بهايي و دوره راهنمايي را در مدرسه کياء و دوره ابتدايي مدرسه رجاء در منطقه 13 تهران درس خوانده ام.  سال 63 در رشته رياضي وارد دانشگاه تهران و در سال 68 براي دوره کارشناسي ارشد وارد دانشگاه تربيت معلم شدم. عنوان پایان نامه ام حل عددی  معادلات انتگرال نوع اول بود. در سال 70 در همان دانشگاه دکتري قبول شدم و در سال 74 رساله دکتري را زير نظر استاد بابليان  دفاع کردم. چه در دوره کارشناسي ارشد و دکتري اولين فارغ التحصيل داخل در رشته رياضي کاربردي در گرايش آناليز عددي هستم. اوایل مثل الان نبود، دانشجویان الان فقط آناليز عددي مي خوانند تحقيق ديگر نمي خوانند، ولی ما تحقيق در عمليات هم مي خوانديم. درباره سوابق کاري هم مي توانم بگويم از سال 75 تا الان در دانشگاه بين المللي امام خميني (ره) مشغول هستم.
سطح تحصيلي شما در اين ايام تحصیل چطور بود؟
-    ببينيد من دانش آموز خوبي بودم رشته رياضي را بخاطر علاقه انتخاب کردم.  من بدليل علاقه رشته رياضي را انتخاب کردم و دوره دانشجويي با اينکه متاهل بودم سرکار مي رفتم. به دانشجويانم همين را مي گويم دانشجويي دارم که کارشناسي گرفته براي ارشد نمي داند محض بخواند يا کاربردي. اينکه حالا ببينم وضعيت بازار چطوره من زياد معتقد نيستم  فردي که به فکر پول درآوردن است اصلاً نبايد درس بخواند. علاقمندي حرف اول و آخر را مي زند.
ريشه علاقه را از معلم گرفتيد يا در خودتان احساس کرديد؟
-    درخانواده ما رياضي ارثي است پدرم رياضياتش خوب است و همينطور فرزندانم. بعضي مواقع دانشجويانم مي پرسند که چرا به رياضي علاقمنديد مي گويم شايد يک قسمتش به خانواده و قسمت ديگر مربوط به دوره متوسطه است. يادم هست که در دوره متوسطه حالا اينکه مي خواهم بگويم منسوخ است، اين مکعب هاي روبيک براي درست کردنش بايد تجسم رياضي قوي باشد در دوران متوسطه يکي از بازيهايي که مي کرديم اين بود که مکعب هاي يکديگر را خراب مي کرديم حالا چون ما تکنيک آنرا بلد بوديم سعي مي کرديم مکعب طرف مقابل را به بدترين شکل بهم بريزيم که درست کردنش زياد طول بکشد، خوب اين کار در تفکرات رياضي من نقش داشته و اين تيپ کارهايي انجام مي داديم. ما معمولاً رياضي را بخاطر خود رياضيات مي خوانيم نه چيز ديگر اگر غير از اين باشد شما نمي توانيد تمام وقتتان را اختصاص بديد به اين قضيه. ببينيد بعنوان مثال من مي دانستم که امروز قزوين مي آيم ساعت يک ربع به هفت با دوستان راه افتاديم حالا کسي که مي داند بايد اين ساعت راه بيفتد لازم است حداقل 12 شب بخوابد ولي من ديشب تا ساعت 3 بيدار بودم و مشغول مطالعه، اين فقط علاقه است، اگرعلاقمندي باشد خيلي از بحث ها را پوشش مي دهد.
نقش تربيتي و اجتماعي خانواده روي زندگي فردي و اجتماعي شما چگونه بوده است؟
-    يک قسمت از موفقيت بنده بدون استثناء مربوط به خانواده بلاخص همسرم مي باشد . همسرم خيلي کمک کرده، کمک نه از نظر فکري چون رشته ايشان شيمي است از نظر معنوي کمک کرده، جايي گير کرده ام کمک کرده همکاري مالي کرده مثلاً نگفته امسال بايد مبلمان را عوض کنيم از اين بحث ها نداريم. بدون هيچ فشار مالي، محيط خانه کاملاً مساعد براي کار کردن بنده است و من از اين محيط کاملاً استفاده مي کنم. من از قديم، از همان زمان کارشناسي ارشد، کامپيوتر داشتم. اينترنت دارم با سرعت خوب، در منزل ما اولويت خريدن تجهيزات برتر است، به بانک اطلاعاتي خوبي دسترسي دارم. همه چي آماده است....
نحوه علاقه مندي و ورود شما به رشته رياضي و بخصوص به گرايش آناليز عددي چه بوده است؟هرچند که فرموديد علاقه ذاتي است.
-    من از سال 68 که وارد کارشناسي ارشد شدم کامپيوتر داشتم. کامپيوترم را توسط استاد راهنمايم خريدم. آن موقع قيمت کامپيوتر 220 هزارتومان بود گفت نصف آن را شما پرداخت نماييد. من براي اولين بار مساله هاي در رياضي را با کامپيوتر انجام مي دادم. يادم هست من براي اولين بار با نرم افزارMATLAB  آشنا شدم وکارهايم را با آن انجام مي دادم. يک سري از برنامه هاي که در کتاب بود مي نوشتم و انجام مي دادم. البته با تمام زبانهاي کامپيوتري آشنا هستم و برنامه نويسي و تدريس کردم. با تمام نرم افزارها هم کار مي کنم. همين کامپيوتر و بحثهاي برنامه نويسي باعث ايجاد علاقه به دنياي رياضي شد.
در مورد اساتيد برجسته خود اشاره بفرمائيد؟
-    يکي از اساتيد برجسته که همه چيز را مديون او هستم پرفسور بابليان هست که حق پدري به گردن من دارند. پرفسور غلامرضا جهانشاهلو که اميدوارم ساليان سال باشند و دانشجويان زيادي بهره ببرند. اساتيد دانشگاه تهران دکتر غلامرضا خسرو شاهي، اساتيدي که با آنها درس نداشتم ولي به شکل گرفتن وضعيتي که هستم تاثير داشتند پرفسور دهقان از دانشگاه امرکبیر، پرفسور خسرو مالک نژاد از دانشگاه علم و صنعت که خدمتشان ارادت دارم. دانشجویان خوبم دکتر توفيق الهویرنلو، دکتر الياس شيروانيان و دکتر احمد شیرزادی و دکتر بابک اسدی و دکتر رضا عزتی و دکتر محمود اوتادی و بسیاری دیگر، دانشجويان خوب زياد دارم.
برخي از مقالات شما از جملة پراستنادترين مقالات رياضي به شمارمي روند. کمي درباره آنها توضيح مي دهيد؟
-    اين مقالات معمولا يا ارجاعاتش زياد مي شود يا تعداد دانلودش بالاست. ما خيلي در اين فکر نيستيم که مقاله اي که مي نويسيم مقاله داغ شده باشد. در رشته رياضي زماني که روشي درست مي شود که شانس بياوري مساله اي را حل کني ارجاع مقاله بالا مي رود. درآن حالت هم مساله، مساله خوبي است، هم روش حلش روش جديدي است. البته کلاً در بحث شبکه هاي رايانه اي ضريب تاثيرهاي مختلفي براي ارزش گذاري مقالات معرفي شده است. من معتقد نيستم که اين عدد بالا با کم است. ما نبايد زياد خودمان را درگير کنيم که ISI خوب است يا نه ما بايد کار خوب انجام دهيم. امادر هر صورت ISI يک معياري است که تشخيص دهند که هر کشوري چه تعداد مقالات ISI دارد حالا که مقايسه کشورها روي ISI است به نظر من ISI مي تواند مهم باشد.
تعداد مقالات ISI شما چند تاست؟
-    حدوداً 160 عدد آخرين مقاله که پذيرش آن را گرفتیم اول ژانويه 2012 بود
برخي معتقدند که رياضيات، چهارچوب و قالبي را در افکار، گفتار، يادگيري و در سراسر زندگي روزمره شان ايجاد کرده است. تاثير مطالعات رياضي در زندگي شما چه بوده است؟
-    من همواره از دانشجويام خواستم که الگوريتم طراحي کنند. الگوريتم چيزي نيست جز يک تعداد دستورات قدم به قدم ، اين ويژگي رياضيات است. اين ساختاري که به مغز مي دهد اين قسمت مهم است. وقتي روي يک مسئله فکر مي کنيد وقتي باهاش مواجه شديد يک نگرش قدم به قدم حل مساله است که کمک مي کند که مساله حل شود. من در زندگي خودم اين را ديدم که الگوريتمي فکر کردن در زندگي آدم تاثير مي گذارد. من خود در زندگي روزمره الگوريتمي کار مي کنم. البته من خيلي آدم عاطفي هم هستم. نکته بين هستم حالا شايد بگوييد مو را از ماست بيرون مي کشد. هميشه در منزل به بچه هايم مي گويم وقتي تو ماشين مي نشينيد ماشين روبروي را نگاه نکنيد ماشين جلويي ماشينتان را نگاه کنيد. اين نگرش را از رياضيات گرفته ام.
مطالعات شما تا چه اندازه به مسائل کاربردي غير رياضي نظير صنعت، اقتصاد، مديريت مرتبط است؟
-    چون وقت زيادي ندارم مطالعات بيشتر در زمينه کاري ام است. خدمتتان عرض کنم که در قسمت کتابهاي رياضي، در رياضيات به جز آناليز عددي بحث هاي ديگر از قبيل رياضيات فازي کار مي کنم. شايد از نظر شما همه اش رياضيات باشد اما از نظر من اينها مطالعات غير رياضي هست. رياضيات فازي را خودم خواندم و 15دانشجو در زمينه رياضيات فازي فارغ التحصيل کردم. گرايش اصلي من معادلات انتگرال بوده، حالا من معادلات ديفرانسيل کار مي کنم که اينها شاخه فرعي مي باشد. اوايل انقلاب که درکلاس اول راهنمايي بودم در مساجد فعال بودم سري کتابهاي آيت اله مطهري را خواندم. من در دوره ليسانس 147 واحد پاس کردم 8 واحد تاريخ رياضيات خواندم. پروژه من تاريخ دانشمندان رياضي بود.
علاقه به تاريخ دانشمندان رياضي؟ کمي بيشتر توضيح مي دهيد؟
-    بله. خيلي مهم است. به دانشجويانم مي گويم که شما نخوانديد، ولي ما خوانديم که با نحوه تفکر آشنا شويم. خواندن اين درس انگيزه مي دهد. مثلاً وقتي مي گويم که يونانيها يک روش را 2500 سال پيش استفاده مي کردند خوب دانشجويان ذهنشان درگير مي شود. دربحث ها اگر تاريخيش را بدانم سعي مي کنم به دانشجويان بگويم.
تاثير اساتيد را در تشويق نخبگان به مهاجرت چگونه ارزيابي مي کنيد؟ نظر و ارزيابي شما راجع به ادامه تحصيل در خارج از کشور چيست؟ آيا رفتن نخبگان ر ا با اين شرايط تاييد مي کنيد؟
-    من خودم تحصيل کرده داخل هستم. خارج از کشور مي توانستم بروم ولي نرفتم. البته از نظر خانوادگي شرايط مساعد نبود، متاهل بودم. ما چه بخواهيم چه نخواهيم بحث مهاجرت دانشجويان را داريم. اين اتفاق مي افتد من دانشجويان ارشد دارم که از من توصيه نامه مي گيرند و يا همکاراني دارم که مي روند. من براي رشته رياضي آن چيزي که فکر مي کنم حالا شايد کارشناسان معتقد نباشند با توجه به وضعيت اينترنت و .... که خوراک اصلي ما در رشته رياضي هست همان کارهايي است که در کشورهاي ديگر هم انجام مي دهند. من براي فرصت مطالعات تحقيقاتي کشورهايي رفتم همان کارهايي که ما انجام مي دهيم آنها انجام مي دهند. همان ارتباط بين صنعت و دانش است. در رشته ما کساني هستند که اين کار را انجام مي دهند واقعاً هم مي توانند انجام دهند. حقوقي که دربعضی از کشورهاي خارجي به هئيت علمي مي دهند بيشتر است شايد بخاطر وضع مالي، يا فرهنگي يا خانوادگي مي روند. خيلي از اينها هم بلاخره چند سالي مي روند و دوباره برمي گردند. ما مقالات مشترکي داريم که با اساتيد ايراني است که رفتند خارج از کشور زندگي مي کنند. اين نشان مي دهد که پتانسيل ما کمتر از آنها نيست ما چيزي کمتر از آنها نداريم. اينهايي که مهاجرت مي کنند به نظر من کم لطفي مي کنند.
آقاي دکتر کمي هم در مورد مجلاتي که راه اندازي کرده ايد هم کمي توضيح مي دهيد؟
-    بله. بشدت درگير مجلات هستم که وقت زيادي مي گيرد. مجله Communications in Numerical Analysis (CNA) را خودم راه اندازي کردم. ناشرش آلماني است همه کارهايش، حتي ساختارش را انجام مي دهم. ناشر فقط از من PDF مي گيرد. مجله علوم رياضي دانشگاه آزاد اراک Mathematics Scientific Journal که دانشجوی خودم راه اندازي کرد هم هست.چون حالش خوب نبود از من خواست که سردبيري مجله را قبول کنم که من هم قبول کردم. به جز اين دو تا مجله 10–15 تا مجله ديگر هم هست که کلي مقاله براي داوري ارسال مي کند. معمولا هفته اي 2–3 تا از مقالات را داوري و ارسال مي کنم.
نظر شما دربارة شهر قزوين چيست؟
-    من قزويني نيستم. اما قبل از اينکه دخترم به دبستان برود، 2سال قزوين زندگي کرده ایم. همسرم هم دبيرستان فرزانگان درس مي دادند. 2سالي که اينجا بوديم جزء زمانهاي خوبي از زندگي ما بود. چون زمان زيادي داشتيم که مي توانستيم خريد برويم. چون فاميلي هم نداشتيم زمان زياد بود که بيرون برويم دوربر قزوين زياد رفتيم. امامزاده باراجين و.... مي رفتيم. خاطره خوبي از قزوين داريم زماني که دخترم مي خواست برود دبستان همسرم گفت من انتقالي براي قزوين نمي گيرم. ما هم رفتيم تهران.
در بحث نخبگي، مطالعات فرهنگي هم تاثيرگذار است؟ چه پيشنهاداتي مي کنيد؟
-    من فکر مي کنم متخصص علوم انساني بايد به سوال شما پاسخ بدهد. اما با تجربه مي گويم در مسائل اجتماعي، اجتماع از شما انتظار دارد نمي توان بدون مسائل فرهنگي انتظارات جامعه را فراهم کرد. خوب اثرگذاري که از شما مورد انتظار است هيچ موقع با مطالعه کتابها يا روزنامه و....برآورده نمي شود. به هر حال بحث هاي فرهنگي مطرح است
اينطوري نيست که شما کاري که امروز انجام مي ديد نتيجه اش را امروز ببينيد. سوالي که در رابطه با مهاجرت مغزها پرسيديد آماري ندارم. اما به نظر مي رسد که حجم مهاجرت سير نزولي داشته باشد. خب اين سير نزولي که پيدا شده يک قسمتي برمي گردد به بحث هاي فرهنگي که به هر حال نمي تواند بي تاثير باشد.
نظر شما راجع به ورزش چيست؟
-    رياضيات ورزش است. عضو باشگاه انقلاب هستم هفته اي 2 بار استخر مي روم و... ولي مداوم نيست. زياد غذا نمي خورم در اصل پزشک خودم هستم. زياد پزشک نمي روم. حال و حوصله ندارم! فعاليتهاي علمي و پژوهشي و مخصوصا بحثهاي داوري مجلات آنقدر وقت مي گيرد که متاسفانه به ورزش نمي رسم.
آقاي دکتر، به عنوان يک پژوهشگر در دانشگاه که چه دغدغه هايي در زمينه پژوهش داريد؟
در هر صورت کلاً کارهاي پژوهشي که تيم من در دانشگاه انجام مي دهد يک قسمتش برمي گردد به حمايت خانواده، يک قسمت ديگر برمي گردد به دانشگاه. به هر حال کار آنجاست. نگاه مثبتي به دانشگاه دارم و جا دارد که از مسئولين دانشگاه براي کارهاي پژوهشي که انجام داديم تشکر و قدرداني کنم. رئيس دانشگاه، معاونين آموزشي و پژوهشي به هر صورت فضايي را ايجاد کردند که مي شود در اين فضا کار تحقيقاتي انجام داد و مشکل خاصي نيست مشکلات کوچک است. البته از سوي ديگر حمايت هاي معنوي در سطح استان از پژوهشگر ضروري است. امسال يک مقدار کمرنگ بود. در سال 90 اولين سالي بود که استان در هفته پژوهش کاري انجام نداد. من فکر مي کنم در کنار حمايت معنوي که انجام مي شود، بحث حمايت مالي هم هست. من فکر مي کنم که آن حمايت مالي که بايد از پژوهشگر جوان الان انجام بشود انجام نمي شوديک مقداري ضعيف است. بودجه هاي پژوهشي که اختصاص پيدا مي کند زياد نيست شرکتهاي صنعتي بايد يک مقدار بودجه اختصاص بدهند. يک آمار بدهند که بودجه اختصاص داده شده چقدر است که من فکر نمي کنم آمار چشم گيري باشد. چون دانشجويان ما ايراد مي گيرند که کاري که انجام مي دهيم، چه مي شود؟ فکر مي کنم که بايد حمايت مادي بيشتري از پژوهشگر باشد. من از هيچ کسي اسم نمي برم يه طوري نشود که يک شغل غير علمي که از نظر اجتماعي وجهه خوبي ندارد، يا محبوبيت اجتماعي ندارد، حقوق آن از پژوهشگر بيشتر باشد به نظر من در بعضي شغل ها اينطور است. اگر يک همچين اتفاقي بيفتد خوب نيست.
. شيرين ترين و تلخ ترين خاطره؟
-    من خاطره تلخي ندارم. ولي خاطره جالبي دارم. درسي داشتيم در دوره ليسانس تحت عنوان زبان تخصصي يک واحدي بود. سال 65، 66 اينطوري نبود که واحدها روي کامپيوتري باشد. روي تابلو مي زدند که فلان روز فلان امتحان است. درسي که داشتيم استادمان خانم بود که فوت کردند، خدا رحمتشان کند. روز شنبه بود که امتحان داشتيم رفتم سرجلسه کسي نبود که يک خورده هول برم داشت تو دانشکده مي گشتم يکي از بچه هارا ديدم که گفت امتحان روز پنجشنبه بود. چرا نيامدي؟ گفتم من متوجه نشدم که تاريخ امتحان عوض شده خيلي ناراحت شدم بلاخره امتحان پايان ترم ندادم. رفتم استادم را پيدا کردم تا منو ديد گفت: چرا نيامدي؟ گفتم که من متوجه نشدم. لطفا از من امتحان مجدد بگيريد. بعد از کلي حرف و صحبت خلاصه قبول کرد، ولي گفت که امتحان فرق مي کند با امتحان قبلي. از کل کتاب توماس امتحان مي گيرم، و يک هفته وقت داد. يک هفته تمام کارم را تعطيل کردم وخواندم امتحان گرفتند و به من نمره 85/19 داد. پرسيدم که چرا اين نمره گفت براي اينکه هيچ وقت يادت نرود و هميشه تو ذهنت بماند.
سخن آخر
-    خدمتتان عرض کنم در خانه اي هستيم که تازه اسباب کشي کرده بوديم که يکي در زد نگهبان بود گفت که آقاي دکتر من سرما خوردم گفتم من دکتر طب نيستم من دکتر رياضياتم گفت يعني چي؟ منم به شوخي گفتم هر وقت تو ضرب و جمع پولهايت به مشکل برخوردي من مي توانم کمکت کنم. کاربرد رياضيات بسته به آن شخص دارد که مي خواهد از ما بپرسد ما تو هر شغلي مي توانيم کاربرد رياضيات را پيدا کنيم و به شکل معمولي درگيرش کنيم. حالا در جامعه خودمان مثلاً کاربرد در بورس، کسي که مي خواهد در بورس کار کند بايد رياضيات بورس را بلد باشد. رياضيات حاکم بر بورس يکسري معادلات رياضي است. کاربرد رياضيات در بورس مهم است بقيه قسمت ها مثلاً طراحي فرش، نمونه هاي فرش الان با قديم فرق کرده تمام اينها پشتش روابط رياضي است طراحي فرش به کمک کامپيوتر. نقشه هاي ريزي دارد که تکرار مي شود. گل هاي فرش، طراحي گل، در رشته عمران يک قسمت کار، کاربرد رياضيات است در نقشه کشي و.... نبايد فکر کنيم که وقتي رياضيات بحث مي شود قسمتي است که خودش براي خودش کاربرد دارد. امیدوارم که بتوانیم مباحث را در جامعه بیشتر جا بیندازیم.